ლარა შუკვანი – ლექსები

სიტყვები

ლარა შუკვანი – ლექსები

ლარა შუკვანი – ლექსები

ფერადიტელევიზორების ეპოქა

ჩემი ბავშვობა ფერადი ტელევიზორების ეპოქას დაემთხვა.
მე მიყვარდა ხოლმე ეკრანის ახლოს,
ხის იატაკზე ჩამოსკუპება და მერე იქიდან სხვისი,
სულ სხვა ცხოვრების ყურება.
თავიდან პატარა ტელევიზორი გვქონდა,
ვიდრე ჩემი ძმა ახალს იყიდიდა, აი ისეთს,
მაკრატლის ჩხაკუნი და ანტენის გასწორება რომ არ სჭირდებოდა.
ეს პატარა ყუთი არხებს იმ “თეფშით” იჭერდა, ჩვენს ეზოში,
რკინის ღობეზე რომ იყო დამაგრებული.
როცა ჩამოთოვდა ხოლმე სოფელში,
ლურჯი და მოწყენილი თოვლით რომ ჩამოთოვდა,
ჩემი ძმა ღობეზე აძვრებოდა და ამ რაღაც თეფშს თუ სატელიტს წმენდდა ფიფქებისგან,
იმიტომ, რომ ეგ ფიფქები ხელს უშლიდნენ ჩვენს ტელევიზორში ფერად აფეთქებებს.
ჩვეულებრივ, როცა ტელევიზორი ფუჭდებოდა და მე ვიწყენდი –
იწყენდნენ ჩემს ტვინში დაბუდებული, გულუბრყვილო სიცრუეს დახარბებული, პატარა ჯინები,
სწორედ იმ დროს მიყვარდებოდა ეს ნივთი,
რომელიც უკვე დისტანციური და ჩუმი იყო ან – აღარც იყო.
მერე, როდესაც ჩვეული რიტმის ფარგლებში ვუყურებდი ნაცნობ კადრებს,
უცნობი მხარეებიდან: მშრომელებს მექსიკის მინდვრებიდან თუ მუშებს –
ამერიკული ქარხნებიდან ან კიდევ,
მეტყევეებს შორეთის რომელიღაც კუთხიდან,
ჩემი ბავშვური მხრებით ვგრძნობდი მათ დაღლას და მაგონდებოდა,
რომ ჩემი ძმაც, აი, ის – საღამოობით რომ ბრუნდებოდა შინ იმ საშინელი,
უგულო და უსიცოცხლო კედლების სიღრმიდან, რომელსაც ერქვა სამსახური,
და კიდევ რამდენიმე უშინაარსო სიტყვა,
ისიც ერთ-ერთი ამათგანი იყო, ჩემი საყვარელი ძმა… ჰო.
საღამო იყო დაღლილობის სავანე და დრო,
როდესაც ძმები და მამები დაქანცული თვალებით
უყურებდნენ ფეხბურთის მატჩებს იმ ტელევიზორების ეკრანებზე,
რომელშიც ხშირად აჩვენებდნენ ადამიანებს, სამყაროს ათასფერი წერტილებიდან
ადამიანებს, ჩვენივე მსგავსს და ჩვენგან ათასგზის განსხვავებულებს.

 

მეხსიერება

ჩემი მეგობრის ძაღლი მოკვდა
(ან იქნებ, სულაც, გარდაცვლილია)
და ვატყობ,
როგორ დაეღარა სახე მოწყენისგან
ამ ჩემს მეგობარს,
როგორც გვალვისგან
შეჭირვებულ მიწას სჩვევია.
(ეს ჩვენი სოფლის ხოდაბუნმა
დამამახსოვრა).

კარგმა მეგობრებმა კი ადრიდანვე დაიმახსოვრეს –
ვერ ვანუგეშებ საჭირო დროს.
პირიქით (ანდა საპირწონედ),
მე თავად ვხდები სანუგეშო,
მათი ტკივილების მომსწრე/გადამწერი.

ჰოდა, გალობა შეისმინეთ
(წყალობა ჰყავით):
თუნდაც მწუხარებამ
დაგალღვოთ,
ნამარტალი ყინულის ლოლოსავით,
მაინც ვერაფრით ვერ შეგეწევით,
მაგრამ შემიძლია, ვილოცო
თქვენი ოთხფეხა მეგობრების
სულებისათვის
და თქვენი განსაცდელიც ზედ მივაყოლო.
ვიტირო და ამ ცრემლების სიმლაშე

საუკუნო სიცოცხლემდე დავიმახსოვრო.
მიყვარდეთ და ისე ვდუმდე,
თითქოს არ მიყვარხართ.
გეძახდეთ და ისე ჩუმად,
ვერც კი იგრძნოთ
(გაგონება საკმარისად არ ჩავთვალე).

ეს მცდელობაც
ხომ კოჭებამდე წყალში ცურვაა
(ჰო, სწორად გახსოვთ),
თორემ, აბა,
წამლისა და საშველისა
ან მე რა მესმის,
ან ჩემს სიტყვებს
რა გაეგებათ.

 

მწუხარება სასთუმალთან

ძილის წინ ვფიქრობ,
რა წავიღო ძილის ღმერთთან –
რომელი მოგონება,
იქნებ იმედი რისამე
ან დასავიწყებელი წყენა?
არ ვიცი, ბოლოს მაინც

ის მარცვლები მიმაქვს,
რომლებიც ჩემს გულთან ყველაზე ახლო –
მოწყენის მდელოზეა მიმობნეული.

ეს მარცვლები ძილში
არაამქვეყნიურად სწრაფად
ამოიყრიან ყლორტებს.
ჯერ სუსტ ღეროებს
მიემსგავსებიან,
შემდეგ – უფრო და უფრო შორს ტოვებენ
ძველ იერსახეს,
თვალუწვდენელი ხეების მწკრივს
უერთდებიან.

სიზმრის თანახმად,
იმ ბავშვად ყოფნა უნდა მერგოს,
ამ ხეთა ჩრდილქვეშ რომ
დანავარდობს,
მწვანე კაბით და
უთვალავი მზისფერი ნატვრით
(რომლებიც მომავალში თავადვე იქცევიან
ნანატრ ნატვრებად).
ვდგავარ ამ უსაშველო ხეების
სიღრმეში და ვხედავ,
ცაში მსუბუქად ირწევიან ასწლეულები,
როგორც ფოთლები –
ვარსკვლავები ვერხვის და ალვის.

თუ გამეღვიძა,
თუ ოდესმე გამეღვიძა ამ სიზმრებიდან,
იმ ხეებზე თავსდამტყდარი
შემოდგომაც თან წამომყვება.
სასთუმალთან კი დამხვდებიან
მოწყენის დები,
ჭიქა წყლის ნაცვლად სიყვარულს
რომ მომაწოდებენ
და მიიღებენ მდუმარებით
იმ ბავშვის ცრემლებს,
ხეების ჩრდილქვეშ ოცნებებს რომ ასეირნებდა.

 

მამას

შენი პორტრეტიდან უცხო ადამიანი მიყურებს.
თუ ისევ გიკვირს,
რომ არასდროს გესაუბრები,
გაკვირვებას სჯობს, მაპატიო.
შენ ვერ შეძელი ჩემი ნახშირისფერი
ხასიათის გაფერმკრთალება
და არც ის იცი,
რა უნდობლად ვუმეგობრდები ადამიანებს.
გამოგიტყდები, მეშინია.
შენ რომ წახვედი ის მაშინებს
და, ალბათ, ხვდები,
როგორ მთავრდება იმედების
ბავშვური დევნა.

უცხო პირებსაც ასე ვუმზერ,
ცალყბად ვუღიმი ან
თავს ვუკრავ, თუ შევხვედრილვართ.
ისინი კიდევ, თითქოს
უწყლოდ დარჩენილი თევზი ვიყოო,
რომელიც სიკვდილს მაინც გადარჩა,
მიმზერენ ასე – სულ ოდნავი სიუცხოვით
და გაკვირვებით.

შენ რაღას იტყვი?
საღამოს ცაზე მოფენილი სევდა
თუ გიყვარს, ანდა ჩემი ხმა,
როცა უმწეო ფიქრებს დავტირი
და ჩუმად ვზივარ.
ჰო, უთუოდ უნდა გითხრა სანუგეშებლად,
ჩემი საყვარელი მუსიკაც ასეთია –
უსიტყვო.
მე მისი მესმის,
მას კი ჩემი და სულ ეს არის.

უჩვეულოა ეს სიმართლეც, მაგრამ ასეა:
მაინც მარტო ვარ.
ქვეყნის ხალხთან და
ჩემს თავთანაც.
სულ მარტოდმარტო.
ყველგან ვპოულობ სიმარტოვის

ციდა ნამცეცებს
და მერე საწყლად ვეტანები,
ბეღურასავით,
რომელიც ტკივილს უნუგეშოდ შერჩა, მშობლიურს
და ვერსაითკენ ვერ აიღო გეზი
ზამთარში.

 

თევზი

მთელი ცხოვრება ერთი დიდი სადიდებელია,
სიკვდილისადმი მიძღვნილი.
როცა სულისმიერი სიმები წყდება
და ჟამი მწუხრის
მთებს მოჰყვება სოფლის შარამდე,
მოლურჯო შუქად,
ანგელოზები
ვარსკვლავებად იფურჩქნებიან და
თანაზიარნი ხდებიან
ჩვენი მოწყენის;
– გალობითა შენითა მკურნალ
ექმენ მოყვასის
ტკივილს, –
ამბობს ყოფის იავნანად ქცეული
ხმა, რომელსაც მხოლოდ უსმენლად

თუ შეიმეცნებენ.
იმედგაცრუება კი
დედის საშოდან ჯერუშობელი
ბავშვივითაა,
რომელიც სადაცაა მზის სხივს
იხილავს,
რათა გახდეს თანამგზავრი
ჩვენი არსებობისა.
მოწყალეო მამაო,
სად წავიდნენ ჩვენი მშობლები?
სად ვიგულოთ სასუფეველი მათი?
ჩვენი სიზმრები მდინარეებია,
ხოლო ლოცვები,
პატარა თევზებივით,
მძივებად რომ მოჩანან,
დაცურავენ მათში.
მამაო ჩვენო,
შეისმინე გალობანი ჩუენნი,
რამეთუ სიცოცხლე ერთი
დიდი სადიდებელია,
მიძღვნილი სულთა თანა…